Autor: Piotr Czubowicz

Żyć dłużej to dziś za mało. Coraz ważniejsze staje się to, jak długo możemy zachować zdrowie, sprawność i niezależność. Starzenie się coraz częściej jest postrzegane jako proces mierzalny, sterowalny, a w przyszłości być może odwracalny.

Starzenie się społeczeństwa jest jednym z najważniejszych wyzwań zdrowotnych. Seniorzy żyją dłużej, chcą pozostawać aktywni, opiekować się wnukami, pracować i uczestniczyć w życiu społecznym. Warunkiem tej aktywności jest jednak zdrowie.

Regularna aktywność fizyczna wspiera serce, mięśnie, odporność i zdrowie psychiczne, a także pomaga zachować sprawność na dłużej. Coraz częściej mówi się więc o ruchu nie jako dodatku do zdrowego stylu życia, lecz jako jednym z filarów profilaktyki. Właśnie dlatego brytyjski parlament zaapelował, by aktywność fizyczną traktować równie poważnie jak farmakoterapię. Brytyjski parlament: aktywność fizyczna jest równie ważna jak leki Korzyści płynące z aktywności fizycznej wykraczają daleko poza samą kondycję i zgrabną sylwetkę. Ruch redukuje stres, poprawia jakość snu, wspiera zdrowie psychiczne i pomaga zachować sprawność poznawczą. Nawet umiarkowana aktywność — spacer, jazda na rowerze czy gimnastyka — uruchamia procesy wspierające…

Jeśli polski system opieki senioralnej ma przetrwać nadchodzące dekady, musi nauczyć się nowego języka — języka technologii. Jak przekonywała podczas II Ogólnopolskiej Konferencji Opieki Senioralnej dr Marlena Kondrat, stawką jest odzyskanie czasu dla człowieka. Czasu, który dziś opiekunowie tracą na papierologię, a którego dramatycznie zaczyna brakować w relacji z seniorem. Dwie sceny, które mówią wszystko Na wstępie dr Marlena Kondrat poprosiła słuchaczy, by wyobrazili sobie dwie sceny. W pierwszej opiekunka stoi przy biurku z notesem, gorączkowo wertując dokumentację. Szuka informacji o lekach, próbuje odczytać notatki poprzedniej zmiany, sprawdza, czy pensjonariuszka wypiła wystarczająco dużo wody. Dopiero po kilkunastu minutach podchodzi do…

2 czerwca 2026 r. w Akademii Śląskiej Filia w Rybniku odbędzie się I Interdyscyplinarna Konferencja Naukowa pt. „Srebrna gospodarka – jako odpowiedź na zmiany demograficzne i starzenie się społeczeństwa”. Wydarzenie zgromadzi przedstawicieli środowiska naukowego, ochrony zdrowia, samorządów oraz organizacji społecznych zajmujących się tematyką senioralną. Jego celem jest dyskusja nad rolą srebrnej gospodarki jako jednego z kluczowych kierunków rozwoju społeczno-gospodarczego Polski. Konferencję otworzy wykład inauguracyjny dr n. hum. Wiesławy Walkowskiej – polityczki społecznej, gerontologa i przewodniczącej Śląskiej Rady Seniorów – zatytułowany „Demografia jako szansa, a nie zagrożenie”. W bloku poświęconym ekonomicznym aspektom starzenia się społeczeństwa wystąpią: Leszek Bednorz MBA(Uniwersytet Ekonomiczny w…

Najwyższa Izba Kontroli opublikowała wyniki kontroli dotyczącej opieki nad osobami starszymi cierpiącymi na choroby neurodegeneracyjne, w tym chorobę Alzheimera. Wnioski są druzgocące: po dekadzie od poprzedniej kontroli NIK w tym obszarze — przeprowadzonej w 2016 roku — niemal nic się nie zmieniło. Chorzy i ich opiekunowie nadal pozostawieni są w dużej mierze sami sobie, a zakres pomocy zależy głównie od miejsca zamieszkania, a nie od gwarantowanych rozwiązań systemowych. 680 tysięcy chorych — i to tylko tych zdiagnozowanych Według danych Ministerstwa Zdrowia na koniec 2024 roku na choroby neurodegeneracyjne chorowało w Polsce łącznie 680 tysięcy osób. Wśród nich 226 tysięcy zmagało…

Jak wygląda opieka senioralna z perspektywy małej gminy, w której co trzeci mieszkaniec jest seniorem? O wyzwaniach związanych ze wsparciem osób starszych oraz codziennych realiach funkcjonowania lokalnego systemu pomocy podczas II Ogólnopolskiej Konferencji Opieki Senioralnej opowiadał Maciej Klimek, kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Wojkowicach.

Reformy systemowe są potrzebne i niezbędne, jednak to codzienne, oddolne działania lokalnych instytucji i organizacji stanowią rzeczywisty fundament wsparcia osób starszych w Polsce — przekonywała dr Justyna Hołyst podczas II Ogólnopolskiej Konferencji Opieki Senioralnej. Kluczowym przesłaniem wystąpienia było przesunięcie akcentu z odgórnych rozwiązań systemowych na działania konkretnych pracowników samorządowych i socjalnych funkcjonujących w środowisku lokalnym. Punktem wyjścia dla dr Hołyst stało się pytanie, w jaki sposób skutecznie zabezpieczyć potrzeby tak zróżnicowanej grupy społecznej, jaką są osoby starsze. Prelegentka podkreśliła, że siedemdziesięciolatek i dziewięćdziesięciolatek to osoby o zupełnie odmiennych potrzebach, możliwościach i poziomie samodzielności. Odpowiedzi na to wyzwanie poszukiwała na gruncie…

Film krótkometrażowy „Koma” opowiada historię długoletniego małżeństwa, które staje w obliczu bolesnej decyzji o rozstaniu. O tym, dlaczego młody twórca sięgnął po temat starzenia się i długoletniego związku, czym jest miłość po kilkudziesięciu latach i co kryje się za tytułem – rozmawiamy z autorem scenariusza i reżyserem Tomaszem Gąsiorowskim. Fundacja Zaczyn, wydawca Magazynu „Polityka Senioralna” jest partnerem wspierającym film „Koma”. Piotr Czubowicz: Skąd u młodego twórcy pomysł, by zrobić film o ludziach starszych i relacji dwojga ludzi z tak długim stażem? To pytanie słyszę bardzo często, bo rzeczywiście wiele osób dziwi się, że jako młody twórca zainteresowałem się właśnie takim tematem. Moi rówieśnicy zwykle opowiadają historie dotyczące problemów nastolatków czy osób dwudziestokilkuletnich. Mnie to po prostu mniej interesowało. Początkowo…

Podczas II Ogólnopolskiej Konferencji Opieki Senioralnej dr hab. Marta Podhorecka przedstawiła diagnozę jednego z najważniejszych wyzwań społecznych i zdrowotnych współczesnej Polski — narastającego kryzysu opieki długoterminowej. Jak podkreśliła, starzejące się społeczeństwo, rosnąca liczba osób wymagających wsparcia oraz przeciążenie rodzin-opiekunów pokazują, że obecny model systemowy zbliża się do granicy swojej wydolności. Już na początku swojego wystąpienia dr hab. Podhorecka zwróciła uwagę na paradoks współczesności. Z jednej strony mamy do czynienia z sukcesem cywilizacyjnym — żyjemy dłużej, medycyna coraz skuteczniej leczy choroby, a wiedza o procesie starzenia jest coraz większa, co teoretycznie powinno oznaczać lepszą jakość życia na starość, a z drugiej…

Jak rozwijać opiekę senioralną, by była efektywna i dostępna? Na to pytanie starali się odpowiedzieć uczestnicy panelu eksperckiego II Ogólnopolskiej Konferencji Opieki Senioralnej.

Nawet 60 proc. upadków osób starszych zdarza się we własnym domu — często podczas wykonywania najprostszych codziennych czynności. O tym, jakie zagrożenia kryją mieszkania seniorów, dlaczego drobne zmiany mogą zrobić ogromną różnicę i co ma zmienić kampania „Bezpieczny Dom Prawem Seniora”, rozmawiamy z Magdą Koźluk z Fundacji Habitat for Humanity Poland. Piotr Czubowicz: Fundacja Habitat for Humanity rozpoczęła kampanię „Bezpieczny Dom Prawem Seniora”. Jaki jest jej główny cel i do kogo jest skierowana? Głównym celem kampanii jest zwrócenie uwagi na to, w jakim stanie są mieszkania osób starszych i czy rzeczywiście wspierają ich bezpieczeństwo oraz pozwalają jak najdłużej zachować samodzielność…

W polskiej polityce społecznej „deinstytucjonalizacja” stała się słowem-kluczem, niemal synonimem nowoczesności. Prof. Ryszard Szarfenberg w swoim artykule studzi jednak entuzjazm reformatorów. Naukowiec stawia prowokacyjne pytanie: co tak naprawdę zastąpi zamykane domy pomocy społecznej? Jeśli nie będzie to stabilna oferta państwa, reformę sfinansują swoim zdrowiem i portfelami rodziny osób potrzebujących wsparcia. Deinstytucjonalizacja czy dezinstytucjonalizacja? Głównym problemem, który podnosi prof. Ryszard Szarfenberg w artykule „Deinstytucjonalizacja czego? Realna substytucja i odpowiedzialność publiczna w polskiej opiece długoterminowej”, jest ryzyko, że proces odchodzenia od opieki stacjonarnej w domach pomocy społecznej nie doprowadzi do rozwoju nowoczesnych usług środowiskowych, lecz do tzw. dezinstytucjonalizacji odpowiedzialności. W teorii opieka…

Nowelizacja ustawy o pomocy społecznej zamiast usprawnić system może wprowadzić chaos organizacyjny. Według ekspertów pod płaszczykiem bezpieczeństwa przemyca się niebezpieczne przepisy, które uderzają w prawo do prywatności i ograniczają dostęp do godnej opieki. Seniorzy mogą jako pierwsi odczuć skutki planowanych zmian.

Wiele osób starszych po przejściu na emeryturę pomija temat orzeczenia o niepełnosprawności, traktując je jako zbędną formalność. Tymczasem to dokument, który w praktyce przekłada się na konkretne pieniądze, ulgi i ułatwienia w codziennym życiu. Wyjaśniamy, dlaczego warto się nim zainteresować i co dokładnie można zyskać w 2026 roku.

„Rada seniorów to nie zaszczyt – to zobowiązanie” – takie jest kluczowe przesłanie publikacji dr Emilii Lewickiej zatytułowanej „Rady seniorów – od obecności do sprawczości”, wydanej przez Narodowy Instytut Wolności. Ten praktyczny przewodnik to mapa drogowa dla każdego, kto chce budować nowoczesną demokrację lokalną.

O tym, jakie zmiany przynosi nowelizacja ustawy o pomocy społecznej – czy są w niej dobre zapisy, czego brakuje, co wymaga poprawek – rozmawiamy z dr. hab. Ryszardem Szarfenbergiem, ekspertem European Social Policy Analysis Network EAPN Polska. Jędrzej Dudkiewicz: Zmiany w systemie pomocy społecznej bez wątpienia są konieczne. Zanim omówimy nowelizację, czy może Pan powiedzieć, z czego wynika to, że w Polsce rośnie ubóstwo relatywne, a spada skrajne i czym obie te kategorie się różnią? Ubóstwo relatywne odnosi się do przeciętnego poziomu życia, oznacza to według GUS 50 procent średniej miesięcznych wydatków gospodarstw domowych. Kiedy więc rosną wydatki, rośnie też średnia. W 2020 roku mieliśmy paradoksalną sytuację,…

Rośnie skala zjawiska przekazywania nieruchomości w zamian za opiekę i utrzymanie. Najnowsze dane pokazują, że umowy dożywocia osiągnęły w 2025 roku historyczny poziom. To wyraźny sygnał zmian zachodzących zarówno w strukturze demograficznej, jak i w systemie wsparcia dla osób starszych.

Choć liczba samobójstw wśród osób starszych w Polsce stopniowo spada, seniorzy – zwłaszcza mężczyźni – nadal należą do grupy najwyższego ryzyka. Za statystykami kryją się samotność, utrata sprawności i poczucie bycia ciężarem dla bliskich. O skali zjawiska rozmawiamy z suicydologiem Adamem Czabańskim.

Tradycyjny model funkcjonowania instytucji pomocowych przestaje być wydolny. W tej sytuacji cyfryzacja nie jest już wyborem, lecz koniecznością i jednym z kluczowych narzędzi zarządzania.

Ukraińscy seniorzy należą do najbardziej niewidocznych ofiar wojny. W Polsce często zmagają się z samotnością, barierą językową i poczuciem wykluczenia, w Ukrainie z codziennym lękiem i dramatycznymi warunkami życia. O sytuacji ukraińskich seniorów rozmawiamy z Weroniką Marczuk, prezeską Towarzystwa Przyjaciół Ukrainy oraz Przedstawicielką Rzecznika Praw Obywatelskich Ukrainy w Polsce. Piotr Czubowicz: Od wielu lat działa Pani w Polsce i Ukrainie. Jak po tym czasie postrzega Pani relacje między naszymi narodami? Lubimy się, nie lubimy? A może dziś lubimy się bardziej niż kiedyś — albo wręcz przeciwnie? Relacje polsko-ukraińskie są jednocześnie bardzo bliskie i wyjątkowo złożone. To nie jest wyłącznie moja…