Autor: Piotr Czubowicz

Ponad połowa państw raportujących do Światowej Organizacji Zdrowia ma już krajowe polityki dotyczące opieki długoterminowej, a przepisy przeciwdziałające dyskryminacji ze względu na wiek są coraz powszechniejsze. Postęp nie jest jednak równomierny. W ponad jednej trzeciej raportujących państw środki na rozwój opieki długoterminowej są bardzo niewielkie lub w ogóle ich nie ma. Tak wynika z raportu śródokresowego ONZ dotyczącego Dekady Zdrowego Starzenia się 2021–2030. Dekada Zdrowego Starzenia się na półmetku Raport Implementation of the United Nations Decade of Healthy Ageing (2021–2030) został przygotowany przez Światową Organizację Zdrowia we współpracy z Grupą Międzyagencyjną ONZ ds. Starzenia się. Przekazał go Zgromadzeniu Ogólnemu ONZ…

Seniorzy w Polsce mają mieć szerszy dostęp do usług opiekuńczych – tak przynajmniej zakłada ustawa o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej. Chodzi m.in. o wprowadzenie bonu senioralnego, czyli pieniędzy na opłacenie usług opiekuńczych. Czy ustawa rzeczywiście ma szansę zmienić rzeczywistość? Autorka tekstu: Anna Gmiterek-Zabłocka Opieka nad osobami starszymi pozostawia u nas wiele do życzenia. W mediach społecznościowych jest wiele grup, w których rodziny seniorów wzajemnie się wspierają, bo nie do końca mogą liczyć na pomoc od państwa. Opisują, jak choroba mamy, siostry czy ojca zmieniła ich życie. Są tacy, którzy muszą porzucić pracę, by zająć się bliskim, u którego stwierdzono choćby chorobę otępienną.…

Po około trzech latach od pierwszych zapowiedzi bon senioralny przechodzi do etapu realizacji. Ustawa regulująca program weszła w życie 7 sierpnia 2026 r., a rozporządzenie określające zasady jego wdrażania opublikowano pod koniec września. Na realizację programu w pierwszym roku przeznaczono 100 mln zł. Wsparcie ma być organizowane przez gminy i świadczone w miejscu zamieszkania, a nie wypłacane seniorom w gotówce. Samorządy muszą teraz przejść przez procedury związane z przyznaniem finansowania, naborem uczestników i organizacją usług. Ponieważ program obejmuje już tylko końcówkę roku, czasu na uruchomienie pomocy pozostaje niewiele. Od zapowiedzi do realizacji Bon senioralny zapowiadano jako rozwiązanie, które ma ułatwić…

Polityka senioralna pojawia się w kampaniach wyborczych głównie jako zestaw obietnic: trzynasta emerytura, czternasta emerytura, dopłaty do leków. Brakuje jednak całościowej strategii odpowiadającej na wyzwania starzejącego się społeczeństwa. O tym dlaczego partie polityczne nie korzystają z potencjału seniorów rozmawiamy z ekspertem ds. marketingu politycznego Sebastianem Drobczyńskim. Piotr Czubowicz: Minęło już sporo czasu od wyborów parlamentarnych i prezydenckich. Kolejne wybory widać już na horyzoncie. W obu tych kampaniach polityka senioralna praktycznie nie istniała, a w programach partii – niezależnie od politycznych barw – trudno znaleźć kompleksową odpowiedź na wyzwania związane ze starzeniem się społeczeństwa. Z czego to wynika? Czy z perspektywy…

Mówiąc o opiece nad osobami starszymi, często koncentrujemy się na potrzebach tych, którzy wymagają wsparcia. Znacznie rzadziej pytamy o osoby, które tę opiekę sprawują – nierzadko same będące już w wieku emerytalnym. O ich zmęczeniu, odpowiedzialności, poczuciu winy i potrzebie zadbania o własne życie przypomina książka „W rytmie troski” autorstwa lek. Adama Zglińskiego, geriatry. Fundacja Zaczyn jest patronem medialnym wydawnictwa. Opieka nad bliską osobą może pojawić się nagle – po chorobie, upadku czy pobycie w szpitalu – albo narastać stopniowo. Kolejne obowiązki, wizyty lekarskie, pomoc w codziennych czynnościach i organizowanie życia osoby zależnej mogą sprawić, że opiekun z czasem podporządkowuje…

W polskich szkołach nadchodzi okres głębokiej zmiany demograficznej. Liczba dzieci będzie spadać, a w najbliższych latach z zawodu odejdzie na emeryturę kilka tysięcy nauczycieli. Nowy raport VULCAN pokazuje, że samorządy będą musiały planować oświatę w warunkach jednoczesnego spadku liczby uczniów i ubytku kadry. Ubywać będzie zarówno uczniów, jak i nauczycieli W 2025 roku w Polsce urodziło się około 238 tys. dzieci – najmniej od zakończenia II wojny światowej. Skutki tego spadku nie pojawią się w szkołach od razu. Najpierw odczują je przedszkola, później szkoły podstawowe, a w kolejnych latach także szkoły ponadpodstawowe. Według prognoz przedstawionych w raporcie w roku szkolnym…

Dobry geriatra patrzy na osobę starszą szerzej niż przez pryzmat pojedynczej choroby. Koordynuje leczenie, analizuje przyjmowane leki, ocenia sprawność i funkcje poznawcze oraz pomaga ustalić dalsze postępowanie. W tej pigułce wiedzy sprawdzamy, jakich kompetencji oczekiwać od geriatry i jakie elementy powinna obejmować konsultacja geriatryczna. Czym jest geriatria Geriatria stanowi tę szczególną i zarazem bardzo ważną dziedzinę medycyny, która skupia się na problemach zdrowotnych osób w wieku późnej dorosłości. Cechuje się ona holistycznym i kompleksowym podejściem do tematyki leczenia chorób, które najczęściej i w największej ilości pojawiają się w tej grupie wiekowej. Wyjątkowość geriatrii polega na tym, iż łączy ona w…

Demograficzna zmiana wymaga współpracy samorządów i organizacji społecznych. Podczas IV Krajowego Kongresu Współpracy Lokalnej Przemysław Wiśniewski, dyrektor Fundacji Zaczyn i redaktor naczelny „Polityki Senioralnej”, zwracał uwagę na potrzebę tworzenia lokalnych, długofalowych polityk senioralnych, opartych na diagnozie potrzeb mieszkańców. 2 października Przemysław Wiśniewski uczestniczył w panelu „Demograficzna zmiana jako wspólne wyzwanie – strategie samorządów i organizacji na kolejne 20 lat”. Dyskusję prowadziła dr hab. Magdalena Dudkiewicz, profesorka Uniwersytetu Warszawskiego. W panelu uczestniczyli również dr hab. Mariola Racław, prof. UW, Arkadiusz Wiśniewski, prezydent Opola, oraz Marianna Wartecka z Fundacji Ocalenie. Potrzebna jest współpraca samorządów i organizacji społecznych Przemysław Wiśniewski mówił o tym,…

Opieka nad osobą z demencją wymaga czegoś więcej niż znajomości podstawowych zasad pielęgnacji. Potrzebne są umiejętności rozumienia zachowania chorego, komunikacji, organizowania bezpiecznego otoczenia, ale także radzenia sobie z własnym obciążeniem. O tym, jak przygotować do takich zadań zarówno profesjonalnych opiekunów, jak i rodziny, rozmawiali uczestnicy trzeciego spotkania CARESKILLS TALKS. Spotkanie odbyło się 30 września 2026 r. w formule hybrydowej na Uczelni Korczaka w Warszawie. W debacie uczestniczyły dr Justyna Hołyst, Karolina Jurga, Edyta Kocyk i Dorota Czulak. Rozmowę prowadził Piotr Stelmaszewski, prezes Krajowego Konwentu Ekspertów Opieki Senioralnej i członek Sektorowej Rady ds. Kompetencji w sektorze opieki nad osobami zależnymi i…

30 września weszło w życie rozporządzenie dotyczące Programu Bonu Senioralnego na lata 2026–2028. Dokument określa sposób organizacji i finansowania usług wsparcia dla osób w wieku 65 lat i więcej, a także zasady ich kwalifikowania oraz zadania gmin. Kto może ubiegać się o bon senioralny? Z bonu senioralnego będą mogły korzystać osoby, które ukończyły 65 lat, mają niezaspokojone Bon senioralny będzie przysługiwał osobom, które ukończyły 65 lat, mają niezaspokojone potrzeby w zakresie podstawowych czynności życia codziennego i spełniają warunki określone w ustawie. Jednym z nich jest kryterium dochodowe. Średni miesięczny dochód seniora z trzech miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku nie może…

Starzenie się społeczeństw będzie oznaczało nie tylko większe wydatki na emerytury, zdrowie i opiekę długoterminową. Zmniejszać się będzie również pula środków, z której państwa finansują ochronę socjalną – przede wszystkim dochody z pracy i związane z nimi składki. Nowy raport OECD pokazuje, że utrzymanie obecnego modelu będzie coraz trudniejsze, a państwa będą musiały szukać innych źródeł finansowania. Raport Financing of Social Protection, opublikowany 9 września 2026 r. przez OECD przy wsparciu Unii Europejskiej, analizuje sposób finansowania ochrony socjalnej w krajach OECD i UE oraz wyzwania, które mogą pojawić się w kolejnych dekadach. Autorzy zwracają uwagę na kilka nakładających się procesów:…

Grecja została nowym liderem Global Retirement Index 2026 przygotowanego przez magazyn International Living, awansując z siódmego miejsca zajmowanego rok wcześniej. Na podium ponownie znalazły się Panama i Kostaryka. Obok Grecji wyraźnie awansowały też Włochy. Ranking bierze pod uwagę nie tylko koszty życia, ale także mieszkalnictwo, ochronę zdrowia, klimat, prawne możliwości osiedlenia się oraz warunki sprzyjające budowaniu relacji społecznych. Gdzie wyjechać na emeryturę? Co właściwie mierzy ten ranking? Global Retirement Index to jeden z wielu rankingów próbujących wskazać atrakcyjne miejsca do życia na emeryturze. Warto jednak zwrócić na niego uwagę ze względu na długą historię – tegoroczna edycja International Living jest…

Starzenie się społeczeństwa nie zaczyna się w gabinecie lekarskim ani w domu opieki. Zaczyna się dużo wcześniej — w mieszkaniu, na klatce schodowej, na osiedlowej ławce. W Polsce wciąż jednak najczęściej myślimy o starości przez pryzmat systemu ochrony zdrowia i opieki długoterminowej, pomijając to, co dla codziennej niezależności kluczowe: przestrzeń, w której żyjemy. O tym, dlaczego potrzebujemy „mieszkalnictwa pośredniego” oraz jak wygląda miasto przyjazne starzeniu się, rozmawiamy z ekspertką ds. mieszkalnictwa senioralnego. Małgorzata Maryl-Wójcik : Agnieszko, gdybyś miała jednym zdaniem powiedzieć, co dziś polityka senioralna w Polsce najbardziej pomija w temacie mieszkalnictwa senioralnego, to co by to było? Myślę, że…

Jak samorządy i organizacje społeczne powinny przygotować się na zmiany demograficzne, które w ciągu najbliższych dwóch dekad będą kształtować lokalne społeczności? O tym podczas IV Krajowego Kongresu Współpracy Lokalnej będzie rozmawiał Przemysław Wiśniewski, dyrektor Fundacji Zaczyn i redaktor naczelny „Polityki Senioralnej”. IV Krajowy Kongres Współpracy Lokalnej odbędzie się 1–2 października 2026 roku w stołecznej Małej Warszawie przy ul. Otwockiej. Organizatorem wydarzenia jest Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej im. Jerzego Regulskiego. W programie znalazły się rozmowy o przyszłości samorządów, współpracy lokalnej, zmianach społecznych i demograficznych oraz roli organizacji społecznych w odpowiadaniu na nowe wyzwania. Demograficzna zmiana jako wspólne wyzwanie Z perspektywy Fundacji Zaczyn szczególnie ważnym punktem programu będzie panel otwierający drugi dzień kongresu – „Demograficzna zmiana jako wspólne wyzwanie –…

Sejm jednogłośnie przyjął ustawę o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami. Nowe przepisy mają stworzyć ustawowy system usług asystenckich. Z rozwiązania będą mogły korzystać osoby od 18. do 65. roku życia, które spełnią określone kryterium potrzeby wsparcia. Sejm odrzucił jednak poprawki przewidujące rozszerzenie prawa do asystencji na osoby powyżej 65. roku życia.

Polska ma pierwszy rządowy dokument poświęcony chorobom otępiennym. Program wyznacza działania do 2030 roku w takich obszarach jak profilaktyka, wczesna diagnostyka, leczenie i opieka nad osobami z chorobami otępiennymi oraz wsparcie ich opiekunów. Zdaniem dr n. o zdr. Edyty Ekwińskiej, prezes Alzheimer Polska, jego największą wartością jest szeroki zakres, ale wyzwaniem pozostaje przełożenie ogólnych założeń na konkretne rozwiązania.

Senior może być sprawny, aktywny i samodzielny, a mimo to jego własne mieszkanie może z dnia na dzień stać się przeszkodą. Wystarczy słabszy wzrok, gorsza równowaga, wolniejsza reakcja albo dywanik, o który można się potknąć. Problem w tym, że dom zwykle się nie zmienia z czasem, podczas gdy człowiek – tak. – Mamo, może zamontujemy uchwyty w łazience?– Po co? Jeszcze sobie świetnie radzę… Taka wymiana zdań pada w polskich domach bardzo często. Dorosłe dzieci widzą, że mama coraz ostrożniej schodzi po schodach, tata częściej zapala światło nawet w dzień, a dziadek przestał wychodzić na spacer, bo boi się, że…

Rada ma przygotować kierunki działań w obszarze polityki senioralnej państwa w odpowiedzi na wyzwanie starzejącego się społeczeństwa. W Radzie są naukowcy, samorządowcy oraz przedstawiciele organizacji pozarządowych, pracodawców i związków zawodowych. Radzie przewodniczy Pełnomocnik Rządu do spraw Polityki Senioralnej Marzena Okła-Drewnowicz. Nowa Rada rozpoczyna pracę po kilku miesiącach przerwy – Głównym zadaniem Rady jest przełożenie wiedzy i doświadczenia jej członków na założenia projektu Strategii Polityki Senioralnej. Ważne, aby osoby starsze mogły być aktywne, miały potrzebne wsparcie i czuły się bezpiecznie. Niezbędne też jest rozwijanie usług, nowoczesnych technologii w obszarze srebrnej gospodarki. Wszystkie te działania powinna spajać solidarność międzypokoleniowa – powiedziała Marzena…

Coraz mniej dzieci, coraz więcej osób starszych i zupełnie nowe układy rodzinne. Polska staje się społeczeństwem, które będzie musiało nauczyć się życia w warunkach długowieczności. Czy potrafimy myśleć o starzeniu nie jako o kryzysie, lecz jako o nowej formie organizacji życia społecznego?

Podstawowa opieka zdrowotna (POZ) to dla wielu seniorów najważniejszy punkt kontaktu z systemem ochrony zdrowia. To właśnie tutaj można uzyskać pomoc lekarza i pielęgniarki, wykonać część badań, otrzymać receptę lub skierowanie, a w ramach opieki koordynowanej także skorzystać ze wsparcia w dostępie do innych specjalistów. Jakie są prawa i możliwości pacjenta oraz co zrobić, gdy dotychczasowa placówka POZ nie spełnia jego oczekiwań?

Nowy numer magazynu „Polityka Senioralna” jest już dostępny w wersji cyfrowej. Wydanie 15/16 poświęcone jest jednemu z najważniejszych wyzwań stojących dziś przed Polską – budowie społeczeństwa długowieczności. Cyfrowy egzemplarz można pobrać bezpłatnie. Społeczeństwo długowieczności – jak będziemy żyć w Polsce przyszłości? Polska szybko się starzeje. W kolejnych dekadach będzie przybywać osób w starszym wieku, a jednocześnie zmieniać się będą modele rodzinne, rynek pracy, system ochrony zdrowia i sposób organizowania opieki. Dłuższe życie to nie tylko wyzwanie dla systemów publicznych. To także pytanie o to, jak chcemy żyć w późniejszej dorosłości, jak długo pozostawać aktywni i samodzielni oraz jak powinny wyglądać…