Autor: Piotr Czubowicz

Przygotowywany przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów projekt ustawy o tzw. najmie senioralnym będzie rozwiązaniem trudnym w realizacji zwłaszcza w małych gminach. Analizujemy projekt ustawy patrząc na niego z perspektywy samorządów lokalnych. Projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, procedowany przez sekretarz stanu w KPRM Marzenę Okłę-Drewnowicz, przewiduje nowy mechanizm wsparcia dla osób starszych zamieszkujących we własnościowych mieszkaniach, których nie mogą swobodnie opuszczać. Mowa o tzw. więźniach czwartego piętra, czyli lokatorach mieszkań umiejscowionych na wyższych kondygnacjach budynków niewyposażonych w windy i często pozbawionych ułatwień dostępowych. Problem dotyczy nawet kilkuset tysięcy osób rzadko…

Bon senioralny to atrapa kompleksowego rozwiązania – opóźniony,  przycięty, obwarowany licznymi kryteriami dostępu, niezwykle trudny do realizacji przez gminy, niepozwalający na skuteczną minimalizację problemów zdefiniowanych przez ustawodawcę. Dla większości seniorów realnie potrzebujących wsparcia będzie nieosiągalny. We wrześniu 2025 roku na stronach Rządowego Centrum Legislacji opublikowano – po wielu miesiącach opóźnienia względem zapowiedzi – dokumenty dotyczące wprowadzenia tzw. bonu senioralnego. Analizujemy projekt ustawy, ocenę skutków regulacji oraz inne dokumenty kontekstowe dotyczące bonu. TEKST ZAWIERA: Bon w perspektywie czasowej – jak przebiegały prace, kiedy wejdzie w życie ustawa, kiedy będzie można ubiegać się o przyznanie usług dla osób starszych w ramach bonu?…

Do października 2025 roku pojawiło się w mediach ogólnopolskich i regionalnych ponad 30 materiałów dziennikarskich cytujących ekspertów pisma „Polityka Senioralna”, Senior_Hub.Instytutu Polityki Senioralnej oraz Fundacji Zaczyn. Fundacja Zaczyn stworzyła pismo Polityka Senioralna (www.polityka-senioralna.pl) w 2015 roku i – po krótkiej przerwie wydawniczej – wznowiła publikację numerów zwartych pisma oraz działanie jego serwisu internetowego w 2024 roku. Wokół magazynu, a także utworzonego przez Fundację Zaczyn (www.zaczyn.org) Senior_Hub. Instytutu Polityki Senioralnej (www.seniorhub.pl) wytworzyło się środowisko eksperckie tworzące materiały analityczne dotyczące systemowych wyzwań starzenia się społeczeństwa. W 2025 roku cytowalność materiałów tworzonych przez członków naszych zespołów wzrosła w mediach ogólnopolskich i regionalnych wobec…

Warszawscy piesi – zwłaszcza seniorzy – na co dzień zmagają się z barierami, które utrudniają im swobodne poruszanie się po mieście. Kampania „Dziedzictwo Transportowe dla Warszawy” proponuje rozwiązania, które mają to zmienić – od większej liczby buspasów, przez powołanie rzecznika pieszych, po wygodniejsze przesiadki. O idei miasta, w którym ulice stają się przestrzenią życia, a nie tylko tranzytu, opowiada Nina Bąk, dyrektorka Clean Cities Polska. Piotr Czubowicz: Co było impulsem do uruchomienia kampanii „Dziedzictwo Transportowe dla Warszawy” i co chcecie nią osiągnąć? Pretekstem był coroczny Europejski Tydzień Mobilności. W zespole Clean Cities uznaliśmy, że to świetna okazja, aby dać Prezydentowi…

Internet w Polsce przestał być tylko narzędziem pracy czy źródłem informacji – to dziś przestrzeń, w której toczy się codzienne życie społeczne, zawodowe i rozrywkowe. Wirtualny świat dostępny jest już niemal dla każdego, ale sposób korzystania z niego wciąż silnie zależy od wieku i kontekstu pokoleniowego. Tegoroczna, siódma edycja raportu #RegionyNEXERY2025, przygotowanego pod hasłem „Cyfrowy most pokoleniowy”, pokazuje, jak bardzo różne są cyfrowe światy kolejnych generacji. Polska online Dane pokazują, że niemal w każdym polskim domu jest internet – tylko ok. 5% gospodarstw domowych wciąż pozostaje offline. W zasięgu szerokopasmowych usług stacjonarnych znajduje się już 7,7 mln punktów adresowych w…

To ważny krok w stronę bardziej niezależnego życia dla osób z niepełnosprawnościami. Stały Komitet Rady Ministrów przyjął projekt ustawy o asystencji osobistej, przygotowany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Teraz dokument trafi pod obrady Rady Ministrów. Z rozwiązania skorzystać ma docelowo około 100 tysięcy osób z niepełnosprawnościami, w tym osób w wieku senioralnym, a pośrednio odciąży ono nawet pół miliona członków ich rodzin, którzy dziś w dużej mierze samodzielnie zapewniają opiekę bliskim. Projekt czekał na decyzję Komitetu od maja. Został przygotowany z inicjatywy pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych wiceministra Łukasza Krasonia. Choć organizacje społeczne liczyły na start programu już…

Do konsultacji społecznych przekazano projekt ustawy o najmie senioralnym. Ustawa ma pomóc osobom starszym w zamianie dużych, nieprzystosowanych mieszkań na mniejsze i dostępniejsze lokale komunalne. Projekt ustawy wywołał falę komentarzy – od entuzjastycznych zapowiedzi, że gminy pomogą starszym osobom zamienić mieszkania na bardziej dostępne, po głosy sceptyków, którzy przewidują, że brak odpowiednich lokali i finansowania sprawi, iż nowe przepisy pozostaną na papierze. Autor: Aleksander Jankowski Opinie skrajnie rozbieżne. O co więc chodzi z tym najmem senioralnym? Projekt nowych przepisów przewiduje możliwość swoistej zamiany mieszkania z gminą, na terenie której mieszka senior. Osoba spełniająca warunki (wiek, lokalizacja mieszkania na 3 lub…

Zrzeszenie Mazowsze 60+ ma reprezentować organizacje działające na rzecz seniorów i starzejącego się społeczeństwa oraz wnosić propozycje zmian wspierających seniorów na poziomie gminnym, regionalnym i ogólnokrajowym. O idei i planach Zrzeszenia rozmawiamy z jego koordynatorem, Przemysławem Wiśniewskim. Piotr Czubowicz: Czym jest nowe Zrzeszenie Mazowsze 60+? Przemysław Wiśniewski: Zacznijmy od początku. Zrzeszenie Mazowsze 60+ nie jest takie znów nowe. Formalnie powstało w 2016 roku, na jednej z konferencji mazowieckich, które organizowała Fundacja Zaczyn. Wówczas, w obecności 200 aktywistów z ponad 60 organizacji, podpisane zostało Porozumienie Mazowsze 60+. W dniu jego zawiązania przystąpiło do niego prawie 50 organizacji pozarządowych, rad seniorów, a…

Zbliżająca się jesień oznacza początek sezonu infekcyjnego, szczególnie trudnego dla osób po 60. roku życia. To właśnie dojrzali dorośli są najbardziej narażeni na ciężki przebieg zakażeń wirusowych i ich powikłania – zarówno w przypadku grypy, jak i RSV. Szersze zastosowanie diagnostyki laboratoryjnej ujawniło, że wiele infekcji przypominających przeziębienie to właśnie RSV, który odpowiadał aż za 92 167 przypadków zakażeń1 w okresie od stycznia do końca sierpnia 2025 r. Eksperci podkreślają, że najskuteczniejszą formą ochrony przed RSV są szczepienia, które warto wykonać podczas jednej wizyty – razem z sezonowym szczepieniem przeciw grypie. Na RSV nie trzeba szczepić się co roku, ale warto…

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu stulatek był bohaterem gazet, a osiągnięcie setki traktowano jak cud natury. Dziś w Japonii to zjawisko niemal masowe. Jak podaje BBC, liczba osób, które ukończyły 100 lat, wzrosła do rekordowych blisko 100 tysięcy. To już 55. rok z rzędu, gdy Japonia bije własny rekord pod tym względem. Sekret japońskiej długowieczności Dlaczego Japonia od dekad przoduje w światowych rankingach długości życia? Odpowiedź kryje się w harmonijnym połączeniu diety, stylu życia i profilaktyki zdrowotnej. Japońska kuchnia, oparta na rybach, ryżu, warzywach i produktach fermentowanych, a uboga w czerwone mięso, pozwala utrzymać niski poziom otyłości – jednego z głównych…

Jak osoby starsze i ich rodziny radzą sobie z wyzwaniami psychicznymi towarzyszącymi starzeniu się? Czy wiedzą, gdzie szukać pomocy w sytuacji kryzysu, osamotnienia czy utraty bliskich? Jakiego rodzaju wsparcia psychologicznego najbardziej potrzebują? Na te pytania chce odpowiedzieć Fundacja Via Salutis w ramach prowadzonego przez siebie Think Tanku  #4AGE, rozpoczynając ogólnopolskie badanie pt. „Zapotrzebowanie na poradnictwo psychogerontologiczne w starzejącym się społeczeństwie”. Dlaczego to badanie jest ważne? Dziś wiele uwagi poświęca się zdrowiu psychicznemu dzieci i młodzieży, a wciąż za mało mówi się o potrzebach psychicznych najliczniejszej grupy społecznej – osób starszych. Seniorzy często doświadczają: osamotnienia i rozluźnienia więzi społecznych, utraty poczucia…

Dla wielu seniorów droga z domu na przystanek to seria przeszkód – brak miejsc do odpoczynku, zbyt krótkie światła na przejściach, niedostosowane chodniki. W rozmowie z Magdaleną Milert, architektką specjalizującą się w projektowaniu przestrzeni przyjaznych starzeniu, zastanawiamy się, jak mała architektura może ułatwić codzienność osób starszych i sprawić, że miasto stanie się bardziej międzypokoleniowe. Piotr Czubowicz: Skąd wzięła się u Pani refleksja, że miasta nie są przyjazne osobom starszym? Od czego to się zaczęło? Z własnego doświadczenia: opiekuję się babcią i obserwując jej codzienne poruszanie się po mieście, zaczęłam dostrzegać bariery, które dla młodszych, zdrowych osób są niemal niewidoczne, a…

Tylko w ciągu pierwszych siedmiu miesięcy 2025 r. odnotowano ponad dwukrotnie więcej przypadków niż w całym 2024 r. Jak wskazują dane NIZP PZH z jednego z województw, w 2024 r. hospitalizacji wymagała średnio nawet co trzecia osoba zakażona RSV. Co to za wirus, kto jest najbardziej narażony i w jaki sposób można chronić się przed jego ciężkim przebiegiem, zwłaszcza w obliczu rosnącej liczby zachorowań?  Najwyższy w Polsce wskaźnik zakażeń RSV, a zarazem największą liczbę hospitalizacji, bo aż 6500 odnotowano w województwie wielkopolskim – wynika z danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH. Statystyki mogą być jednak znacząco wyższe – nie każdy…

Z Łukaszem Gosławskim, założycielem Fundacji Ambasada Kultury, rozmawiamy o tym, jak seniorzy dzięki warsztatom aktorskim, choreoterapii, zajęciom tanecznym i technikom oddechowym zyskują pewność siebie, poprawiają kondycję fizyczną i psychiczną, a także odkrywają swoją twórczą stronę, występując na scenie. Piotr Czubowicz: Jak narodził się pomysł na działalność Fundacji Ambasada Kultury? Fundacja Ambasada Kultury działa od 2017 roku w szeroko pojętej branży kreatywnej, kulturalnej i edukacyjnej. Naszym mottem i punktem wyjścia jest historia – bardzo ją lubimy i traktujemy jako inspirację do tworzenia różnych projektów. Staramy się podawać ją w nowoczesnej formie, tak by była ciekawa i atrakcyjna dla młodszych pokoleń. Czy…

W Polsce działa około 75 tysięcy aktywnych organizacji pozarządowych – fundacji i stowarzyszeń. To one realizują większość działań społecznych w kraju. Najczęściej zajmują się sportem, turystyką i rekreacją (34%), kulturą i sztuką (13%) oraz edukacją i wychowaniem (12%). Odbiorcami ich działań są przede wszystkim dzieci i młodzież (70%), a także lokalne społeczności (65%). Coraz większe znaczenie mają również inicjatywy skierowane do osób starszych – 40% NGO deklaruje, że adresuje swoje działania do seniorów. Raport „Kondycja organizacji pozarządowych 2024”, przygotowany przez Stowarzyszenie Klon/Jawor we współpracy z partnerami, dostarcza aktualnych danych o tym, jak wygląda struktura sektora i kto angażuje się w…

Już dziś polski system opieki nad seniorami opiera się na pracy migrantów – często niewidzialnych, przeciążonych i bez ochrony prawnej. A to dopiero początek. W perspektywie najbliższych lat Polska może być zmuszona sprowadzać opiekunów z odległych regionów Afryki czy Azji. Czy jesteśmy gotowi kulturowo, społecznie i systemowo na takie zmiany? O tym rozmawiamy z prof. Pawłem Kaczmarczykiem, dyrektorem Ośrodka Badań nad Migracjami Uniwersytetu Warszawskiego. W ostatnich miesiącach często docierają do nas informacje o rosnącym napięciu na granicach i coraz silniejszych nastrojach antymigranckich w Polsce. Jakie procesy społeczne, polityczne i kulturowe doprowadziły nas do obecnej sytuacji i jak tę sytuację można…

Nielogiczne, niezgodne z konstytucją, krzywdzące. Ministerstwo Rodziny oraz wojewodowie przeciwko samorządom wypłacającym świadczenie pielęgnacyjne dla osób z niepełnosprawnością powstałą w okresie dorosłości. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kwestionuje sposób wydatkowania dotacji udzielanych gminom na wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego dla opiekunów osób z niepełnosprawnością powstałą w wieku dorosłym. Budzi to sprzeciw Rzecznika Praw Obywatelskich  – jest bowiem niezgodne z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z 2014 roku. RPO wystąpił do MRPIPS o zmiany interpretacji przepisów. Niespójność przepisów uderza w samorządy, które działały zgodnie z prawem. Wojewodowie pomorski i śląski domagają się od części gmin ze swoich regionów zwrotu środków za wypłacanie świadczenia pielęgnacyjnego…

Przez kilkadziesiąt lat pracowała w HR. Dziś, zamiast odpoczywać na emeryturze, uczy innych seniorów jak obsługiwać smartfony. Czy wiek to przeszkoda w byciu aktywnym? Dlaczego rekruterzy powinni przestać bać się PESEL-u? O nowym życiu zawodowym po 60-tce rozmawiamy z Joanną Bednarek – trenerką cyfrową, współpracującą z Fundacją Age Hub. Piotr Czubowicz: Z HR do edukacji cyfrowej dla seniorów – to niecodzienna droga, i to w wieku emerytalnym. Jak doszło do tego doszło? Decyzja o odejściu z pracy nie była moja. Zostałam zaskoczona. Struktury działu HR, w którym pracowałam, zostały uproszczone, a moje stanowisko – zlikwidowane. Mimo że miałam już uprawnienia…

Przez chwilę wydawało się, że temat asystencji osobistej obejmującej m. in. osoby starsze, został przez rząd definitywnie zamknięty. Premier Donald Tusk postawił sprawę jasno: priorytetem są wydatki na obronność. Fala rozczarowania i sprzeciwu przetoczyła się przez środowiska osób z niepełnosprawnościami, ich opiekunów oraz organizacje społeczne. Po trzech dniach od szeroko cytowanego wystąpienia premiera w Pabianicach nastąpił zwrot akcji. Rzecznik rządu zapewnił we wtorek 29 lipca br., że prace nad rozwiązaniem będą trwały. Potwierdził to również wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej – pełnomocnik rządu ds. osób z niepełnosprawnościami Łukasz Krasoń. Jednak wśród aktywistów dominuje przekonanie, że projekt – jeśli w…

W sobotę 26 czerwca premier zadeklarował anulowanie projektu rządowego o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami. Dwa dni później posłanki Polski 2050 i Lewicy zapowiedziały możliwość zgłoszenia własnego projektu ustawy z inicjatywy poselskiej. Co istotne, taka inicjatywa miałaby realne szanse na większość w Sejmie, nawet wbrew stanowisku Koalicji Obywatelskiej. Pomysł poparcia projektu w wersji poselskiej zgłoszony został podczas konferencji prasowej w Sejmie przez Maję Nowak (Polska 2050) i Katarzynę Ueberhan (Lewica). Obie polityczki podkreśliły, że asystencja osobista jest jednym z fundamentów niezależnego życia osób z niepełnosprawnościami, w tym osób starszych – i jednym z zapisanych zobowiązań rządu wynikających z umowy koalicyjnej…

26 lipca br. premier Donald Tusk ogłosił w Pabianicach, że projekt tzw. asystencji osobistej nie będzie realizowany. Tym samym kolejna obietnica z kampanii wyborczej z 2023 roku została wycofana. Program asystencji miał objąć wsparciem kilkaset tysięcy osób niesamodzielnych, finansując usługi asystentów pomagających im w codziennym funkcjonowaniu w środowisku domowym. Ze wsparcia mogły skorzystać nie tylko osoby wymagające opieki, ale także ich bliscy – często członkowie rodzin, którzy obecnie samodzielnie sprawują opiekę (również liczeni w setkach tysięcy). Szacunkowy koszt rozwiązania wynosił od 8 do 10 miliardów złotych rocznie. Program miał nie tylko odciążyć rodziny, ale też pobudzić rynek pracy poprzez tworzenie…