Autor: Piotr Czubowicz

W trakcie posiedzenia Sejmowej Komisji Polityki Senioralnej z dnia 2 grudnia 2025 r. sekretarz stanu Pani Marzena Okła-Drewnowicz wskazała, że powodem znaczących zmian w programie ASY wobec kształtu programu Aktywni+ jest głównie swoista monopolizacja programu przez powiązane ze sobą organizacje, które skutecznie pozyskują dotacje, pozbawiając wsparcia małe organizacje senioralne (wewnątrzpokoleniowe). Tekst: Przemysław Wiśniewski Sekretarz stanu nie ujawniła, jaki rozmiar ma opisane przez nią rzekome zjawisko. Nie podała informacji, ile jest takich konglomeratów i jaką część alokacji programu Aktywni+ przypadała tym organizacjom w poszczególnych latach realizacji programu. Nie podała żadnych informacji na temat tego, czy wobec tych organizacji grantodawca zgłaszał uwagi…

Polityka mieszkaniowa, nawet w krajach, które od dziesięcioleci mierzą się ze starzeniem społeczeństw, takich jak Niemcy czy Japonia, wciąż uczy się uwzględniać potrzeby osób starszych. Zmiana ta wymaga bowiem nie tylko dostosowania budynków, lecz także redefinicji środowiska zamieszkania w kontekście starości. W Polsce jesteśmy dopiero na początku tej drogi. 

Nowy rządowy program pod nazwą „Aktywni Seniorzy – ASY” był procedowany ekspresowo i w utajnieniu. Dopiero 27 listopada 2025 r. opublikowano propozycję jego ramowego kształtu. Wartość programu to ponad 600 milionów złotych, z czego jedynie 150 milionów trafi do NGO. „Konsultacje społeczne” pięcioletniego programu przeprowadzono w ciągu 5 dni, a dyskusje wokół niego na forum Sejmowej Komisji Polityki Senioralnej zajęły łącznie 3 godziny. Program ASY będzie dalej prowadzony przez KPRM, która poprzednie edycje zrealizowała fatalnie. Oczekiwania części organizacji dotyczące powierzenia realizacji programu Narodowemu Instytutowi Wolności zostały zawiedzione. Wstęp, czyli omówienie ogólnych założeń programu ASY oraz ocena możliwych konsekwencji jego wprowadzenia…

Klub Lewicy przygotował projekt ustawy „Bezpieczny Senior”, którego głównym celem jest zapewnienie starszym osobom bezpieczeństwa mieszkaniowego oraz ochrony przed nieuczciwymi praktykami. Jednocześnie ustawa ma zahamować wyprzedaż mieszkań komunalnych za ułamek wartości. Projekt przeszedł już pierwsze czytanie na komisjach sejmowych i został skierowany do drugiego czytania. Zasób mieszkań komunalnych w Polsce kurczy się w zastraszającym tempie – od 1990 roku liczba lokali spadła o niemal 60%, z 1,98 mln do 778 tys. W latach 2003–2022 gminy sprzedały ponad 623 tys. mieszkań, a do użytku oddano zaledwie 45,7 tys. nowych. Skala ubytku jest systemowa i trwała. Jak podkreśla wiceminister rozwoju i technologii…

Sztuka współczesna, często postrzegana jako hermetyczna, trudna i niezrozumiała, rzadko przyciąga osoby dojrzałe wiekiem. Tymczasem przy Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie z powodzeniem działa Klub Seniorek i Seniorów Nowoczesnych – miejsce, które pomaga odkrywać i rozumieć sztukę współczesną, a przy tym inspiruje, buduje relacje i wzmacnia kreatywność. O kulisach jego działania oraz o tym, jak wiele ma on do zaoferowania również poza światem sztuki, rozmawiamy z jego założycielką, Jolantą Woch. Piotr Czubowicz: Jak zaczęła się Twoja przygoda z Klubem? Skąd w ogóle pomysł? Kiedy to się zaczęło? Po co powstał ten klub? Ta historia zaczyna się znacznie wcześniej, ma swoją…

W powszechnej świadomości wciąż żyje silny mit: po pięćdziesiątce człowiek jest „za stary” na pracę w „dynamicznie rozwijającej się organizacji”, na zmiany czy dalszy rozwój. Ten stereotyp działa jak wyrok — zwykle wydany jeszcze zanim ktokolwiek spojrzy na faktyczne kompetencje osoby 50+. Przekonałam się o tym boleśnie cztery lata temu, kiedy jeden z członków rady nadzorczej ocenił moje perspektywy na stanowisku członka zarządu krótkim komentarzem: „It is not about past, it is about future.” Nie doprecyzował, co dokładnie miał na myśli, ale przekaz był jasny — choć moje dotychczasowe osiągnięcia były znaczące, w jego oczach przestawały mieć jakiekolwiek znaczenie —…

Za nami jedna z najważniejszych konferencji dla organizacji pozarządowych w Polsce. Doroczne wydarzenie Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, które odbyło się 17–18 listopada, ponownie udowodniło, jak ogromną siłę ma trzeci sektor, gdy spotyka się, aby rozmawiać i współdziałać. Tegoroczna edycja zgromadziła ponad 300 uczestników – przedstawicieli NGO, administracji rządowej i publicznej, środowisk eksperckich oraz badaczy. Już sam fakt, że rejestracja zakończyła się w nieco ponad godzinę, najlepiej świadczy o randze i potrzebie tego wydarzenia. Wspólna rozmowa o odporności i przyszłości sektora Hasło „Silne organizacje – odporne społeczeństwo” stało się fundamentem tegorocznego programu. Konferencja koncentrowała się na kluczowych…

W 2026 roku zadebiutuje nowy, rządowy program „Aktywni Seniorzy”, w ramach którego nastąpi połączenie dwóch kończonych programów Aktywni+ oraz Senior+. Budżet na zadania realizowane przez organizacje pozostanie na niezmienionym od 2012 roku poziomie. Program nie trafi, jak oczekiwały organizacje pozarządowe, pod nadzór Narodowego Instytutu Wolności. Założenia nowego programu „Aktywni Seniorzy” zostały przedstawione 18 listopada podczas obrad Sejmowej Komisji Polityki Senioralnej. Posiedzenie komisji zwołała jej przewodnicząca – posłanka Joanna Borowiak (PiS) na wniosek grupy posłów. Jako temat spotkania ustalono rzekomą likwidację programów Aktywni+ i Senior+. Temat posiedzenia sugerował, że programy – w jakiejkolwiek postaci – nie będą kontynuowane po ich wygaśnięciu…

Listopad to kolejny miesiąc wzrostu wypowiedzi eksperckich naszego środowiska cytowanych w mediach popularnych. Wypowiedzi osób związanych z pismem Polityka Senioralna, Instytutem Polityki Senioralnej Senior_Hub i Fundacją Zaczyn pojawiły się m. in. w „Wydarzeniach” (główny serwis informacyjny Polsatu), Polskim Radiu, Radiu Tok FM czy Radiu Kolor. 2 listopada Przemysław Wiśniewski komentował projekt ustawy o asystencji osobistej w głównym serwisie informacyjnym Telewizji Polsat. 3 listopada nasz reprezentant opowiadał słuchaczom Radia Kolor o firmowanym przez m. in. Fundację Zaczyn pomyśle powołania w Warszawie rzecznika praw pieszych (materiał dostępny jest tu: Rzecznik Praw Pieszych. Czy może zostać powołany w Warszawie?). 9 listopada gościliśmy w audycji Polskiego Radia „Portfel Seniora”, gdzie omawiane były zasady dostępności dla osób starszych bonu ciepłowniczego…

Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) opublikowała w ostatnich dniach swój doroczny raport, pt. ‘Health at a glance’. Wśród omawianych obszarów znalazł się m.in. temat zdrowia osób starszych i system opieki długoterminowej. Co mówią dane na temat sytuacji polskich seniorów i jak wyglądają statystyki dla Polski na tle pozostałych krajów organizacji?  Starzenie się społeczeństwa – wnioski i prognozy Rozdział poświęcony starzeniu się społeczeństwa oraz opiece długoterminowej w raporcie „Health at a glance” rozpoczynają statystyki dotyczące demografii. Jak wynika z danych OECD w ciągu ostatnich 60 lat udział osób w wieku 65 lat i więcej w ogóle populacji państw należących do…

Zainteresowanie rentą wdowią okazuje się znacznie niższe, niż prognozowano. Choć rząd zakładał, że w pierwszym roku obowiązywania świadczenia wniosek złoży nawet 2 miliony seniorów, rzeczywistość szybko zweryfikowała te założenia. Z najnowszych danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że z renty wdowiej – wprowadzonego w 2024 roku świadczenia uzupełniającego dla osób starszych – korzysta obecnie ponad 900 tysięcy seniorów. W okresie od lipca do października ZUS wypłacił im ponad 306 mln zł dopłat. Renta wdowia okazała się w praktyce dostępna dla znacznie węższej grupy seniorów, niż pierwotnie zakładano. Szeroki katalog ustawowych wykluczeń oraz stosunkowo niewielki w wielu przypadkach efekt finansowy sprawiły, że…

Współczynnik dzietności w Polsce spadł w 2024 roku do rekordowo niskiego poziomu 1,10 – znacznie poniżej wcześniejszych założeń. Jednocześnie Polacy żyją coraz dłużej. Ta podwójna zmiana sprawiła, że Główny Urząd Statystyczny opracował eksperymentalną symulację liczby ludności do 2060 roku. Jej wynik to ostrzeżenie. W 2060 roku zaledwie 28 milionów Polaków Dzietność w Polsce od dwóch dekad pozostaje niska, ale rok 2024 przyniósł historyczny spadek. Współczynnik dzietności (TFR) wyniósł zaledwie 1,10 – znacznie mniej niż jeszcze kilka lat temu i o wiele poniżej poziomu zastępowalności pokoleń (około 2,1). W najnowszej symulacji GUS założono, że ten poziom utrzyma się przez kolejne dekady.…

Rządowy Program Wieloletni na rzecz Osób Starszych Aktywni+ wygasa w tym roku. Wciąż nie ustanowiono nowego programu na kolejne lata, choć oczekują go prosenioralne organizacje pozarządowe prowadzące działania aktywizacyjne adresowane do osób starszych. Kontynuacja programu zapewne będzie, ale raczej nie szybko. Nie są znane założenia dotyczące jego kształtu. Nie uruchomiono też konsultacji społecznych. Czym jest rządowy program i jak go realizowano? Rządowy Program na rzecz Aktywizacji Społecznej Osób Starszych Aktywni+ obowiązywał od 2021 roku z perspektywą realizacji do 2025 roku. Program kontynuował założenia wcześniejszego programu RP ASOS, którego pierwsza edycja miała miejsce w 2012 roku. Dzięki konkursom realizowanym w ramach…

Za nami debata o nowej ustawie dotyczącej najmu senioralnego, zorganizowana przez Fundację ReVitalife. W rozmowie udział wzięli eksperci oraz liderzy organizacji społecznych – w tym Przemysław Wiśniewski, dyrektor Senior_Hub oraz redaktor naczelny „Polityki Senioralnej”. Projekt ustawy o najmie senioralnym wywołuje coraz większe emocje w środowisku senioralnym, samorządowym i prawniczym. Podczas debaty omówiono zarówno potencjalne korzyści, jak i zagrożenia wynikające z proponowanych przepisów. Zwracano uwagę na szanse związane z poprawą dostępu osób starszych do odpowiedniego mieszkalnictwa, ale także na liczne wątpliwości dotyczące praktycznego funkcjonowania nowych regulacji. Szczególnie podkreślano kwestie bezpieczeństwa seniorów, przejrzystości procedur oraz przygotowania gmin do nowych obowiązków. Podczas spotkania…

W Warszawie, w siedzibie Senatu RP, odbędzie się druga edycja konferencji poświęconej rozwojowi poradnictwa psychogerontologicznego – dziedziny, która w obliczu starzenia się społeczeństwa staje się nie tylko ważna, ale i niezbędna. Wydarzenie organizowane przez Fundację Via Salutis zgromadzi ekspertów, praktyków i decydentów, by wspólnie dyskutować o potrzebach i wyzwaniach stojących przed wsparciem psychologicznym dla seniorów. Konferencja zaplanowana na 3 grudnia 2025 roku będzie okazją do prezentacji wyników najnowszych badań dotyczących realnych potrzeb poradniczych osób starszych. Fundacja Via Salutis pokaże również swoją innowację – Mobilną Poradnię Psychogerontologiczną, która ma na celu dotarcie z profesjonalnym wsparciem do seniorów w różnych regionach kraju.…

Istniejące i planowane do wdrożenia programy wsparcia osób starszych o znacząco obniżonej samodzielności, w tym z niepełnosprawnościami, działają jak sito. Ograniczają możliwości skorzystania z usług wspierających i opiekuńczych tak, by generować jak najmniejsze wydatki państwa. Najgorzej mają osoby, które chcą (i mogłyby) godnie starzeć się we własnych domach. Ewidentnym odzwierciedleniem tej tezy jest sytuacja naszej redakcyjnej koleżanki, Hanki Bagińskiej, która nie kwalifikuje się do odpowiedniego wsparcia w niemal żadnym istniejącym lub planowanym programie wsparcia/opieki. Hanka Bagińska to emerytowana dziennikarka z wieloletnim doświadczeniem w wydawnictwach specjalistycznych. Po przejściu na emeryturę związała się z Fundacją Zaczyn. Pisała artykuły do wydawanego przez fundację…

Czy wreszcie uda się połączyć rozproszone elementy systemów ochrony zdrowia, pomocy społecznej i zabezpieczenia społecznego w spójny mechanizm wsparcia osób starszych i niesamodzielnych? Na stronie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów opublikowano projekt ustawy o opiece długoterminowej – dokument, który może stać się punktem zwrotnym w tworzeniu zintegrowanego systemu opieki w Polsce. Analiza: Piotr Stelmaszewski Na stronie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów udostępniony został projekt ustawy o opiece długoterminowej, zawierający szereg propozycji, które swoim zakresem obejmować będą m.in.: wprowadzenie definicji opieki długoterminowej, opieki nieformalnej oraz opiekuna nieformalnego, ustanowienie systemu koordynacji działań w ramach opieki długoterminowej, ustalenie i wprowadzenie zasad monitorowania sytuacji oraz ewaluacji…

Jesień to czas, kiedy wzrasta liczba infekcji dróg oddechowych. Dla osób po 60. roku życia to okres szczególnie wymagający – w tym wieku ryzyko ciężkiego przebiegu zakażeń wirusowych, takich jak grypa czy RSV, jest znacznie wyższe. Eksperci przypominają, że najlepszą ochroną przed powikłaniami są szczepienia, które w tym roku można wykonać podczas jednej wizyty – zarówno przeciw grypie, jak i RSV. Co więcej, dla wybranych grup pacjentów szczepienia te mogą być bezpłatne. RSV – wirus, który przestał dotyczyć tylko dzieci Przez lata syncytialny wirus oddechowy (RSV) był utożsamiany głównie z infekcjami wieku dziecięcego. Dziś wiadomo, że stanowi on poważne zagrożenie również…

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami. To krok milowy w stronę systemowego wsparcia, które może realnie odmienić życie tysięcy osób. W tym przełomie kryje się jednak istotna luka – projekt całkowicie pomija potrzeby osób starszych, przewidując dostęp do asystenta jedynie dla osób do 65. roku życia. Asystencja osobista na nowych zasadach Projekt przygotowany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pod nadzorem Pełnomocnika Rządu ds. Osób z Niepełnosprawnościami Łukasza Krasonia, zakłada wprowadzenie asystencji osobistej jako świadczenia gwarantowanego ustawowo. To duża zmiana – dotąd asystencja funkcjonowała wyłącznie w ramach krótkoterminowych programów finansowanych z Funduszu Solidarnościowego. Nowa…

Starzenie się społeczeństw, rosnąca mobilność oraz coraz silniejsze aspiracje do życia w sposób ciekawy i komfortowy także po zakończeniu kariery zawodowej sprawiają, że coraz więcej osób rozważa spędzenie emerytury poza granicami własnego kraju. Najnowszy Global Retirement Report 2025, opracowany przez firmę Global Citizen Solutions, pokazuje, które państwa oferują najlepsze warunki do spokojnego, bezpiecznego i dostatniego życia dla seniorów z całego świata – oraz jak zmienia się globalna mapa migracji emerytalnej. Emerytura już dawno przestała oznaczać spokojne życie w miejscu urodzenia. W czasach tanich lotów, powszechnej znajomości języków obcych i cyfrowej mobilności coraz więcej osób traktuje ten etap życia jako początek…

Rzecznik Praw Obywatelskich sygnalizuje, że projekt ustawy wprowadzającej tzw. najem senioralny może w praktyce nie zapewnić odpowiedniej ochrony seniorom, a nawet narazić ich na utratę dostępu do własnych mieszkań. W opinii z 9 października 2025 r. zastępca RPO Stanisław Trociuk wskazuje na liczne luki prawne i ryzyka wynikające z konstrukcji proponowanych przepisów. Niepełna ochrona praw seniorów i podnajemców Projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (nr UD239) zakłada wprowadzenie nowej formy najmu – tzw. najmu senioralnego. W założeniu ma on pomóc osobom starszym mieszkającym samotnie w lokalach położonych wysoko, bez…