Demograficzna zmiana wymaga współpracy samorządów i organizacji społecznych. Podczas IV Krajowego Kongresu Współpracy Lokalnej Przemysław Wiśniewski, dyrektor Fundacji Zaczyn i redaktor naczelny „Polityki Senioralnej”, zwracał uwagę na potrzebę tworzenia lokalnych, długofalowych polityk senioralnych, opartych na diagnozie potrzeb mieszkańców.
2 października Przemysław Wiśniewski uczestniczył w panelu „Demograficzna zmiana jako wspólne wyzwanie – strategie samorządów i organizacji na kolejne 20 lat”. Dyskusję prowadziła dr hab. Magdalena Dudkiewicz, profesorka Uniwersytetu Warszawskiego. W panelu uczestniczyli również dr hab. Mariola Racław, prof. UW, Arkadiusz Wiśniewski, prezydent Opola, oraz Marianna Wartecka z Fundacji Ocalenie.
Potrzebna jest współpraca samorządów i organizacji społecznych
Przemysław Wiśniewski mówił o tym, jak łączyć potencjały organizacji społecznych i samorządów, aby współpraca ta przekładała się na konkretne rozwiązania poprawiające jakość życia osób starszych. Jak wskazywał, jednym z problemów pozostaje niski priorytet spraw osób starszych w wielu samorządach. Drugim jest słabo zorganizowane rzecznictwo interesów rosnącej grupy osób w późnej dorosłości.
W ocenie dyrektora Fundacji Zaczyn brak wydolnej, systemowej polityki senioralnej ogranicza możliwości wykorzystania lokalnego potencjału. Jednocześnie lepsze wzajemne rozumienie celów, potrzeb i możliwości samorządów oraz organizacji społecznych może prowadzić do konkretnych zmian na poziomie lokalnym.
Potrzebna większa determinacja strony społecznej
Przemysław Wiśniewski zwracał również uwagę na rolę organizacji społecznych. Jego zdaniem strona społeczna nie powinna samoograniczać swoich postulatów i pomysłów z obawy przed ich odrzuceniem. Sprawy osób starszych dotyczą dziś nie tylko samych seniorów, ale także przyszłości i spójności lokalnych społeczności. Rosnąca liczba osób starszych sprawia, że ich potrzeby nie mogą być traktowane jako kwestia drugorzędna.
Dlatego – jak podkreślał – potrzebny jest konsekwentny lobbing i stała obecność tematyki starzenia się społeczeństwa w debacie samorządowej. Dopiero odpowiednio silna ekspozycja tych kwestii może sprawić, że będą one traktowane jako jeden z istotnych obszarów lokalnej polityki.
Nie ma jednego rozwiązania dla wszystkich gmin
Zdaniem Przemysława Wiśniewskiego punktem wyjścia powinno być rozpoznanie lokalnych potrzeb i potencjałów, a następnie projektowanie rozwiązań odpowiadających na rzeczywistą sytuację konkretnej społeczności.
Nie istnieje bowiem jedno uniwersalne rozwiązanie dla wszystkich osób starszych i wszystkich gmin. Społeczność osób w późnej dorosłości jest zróżnicowana pod względem potrzeb, możliwości, sytuacji życiowej czy poziomu aktywności. Odpowiedź samorządu powinna więc obejmować różne obszary i być dostosowana do lokalnych warunków.
Potrzebne lokalne polityki senioralne
W tym kontekście istotne jest, zdaniem Przemysława Wiśniewskiego, tworzenie na poziomie gmin lokalnych polityk senioralnych lub planów rozwoju polityki senioralnej. Takie podejście pozwala odejść od pojedynczych, punktowych przedsięwzięć, które nie zawsze wynikają z szerszej diagnozy. Długofalowe planowanie powinno łączyć rozpoznanie potrzeb mieszkańców z analizą lokalnych zasobów i możliwości samorządu oraz potencjału organizacji społecznych.
Starzenie się lokalnych społeczności nie jest odległą perspektywą. To proces, który już wpływa na funkcjonowanie gmin i miast. Odpowiedź na zmianę demograficzną wymaga więc współpracy samorządów i organizacji społecznych oraz planowania działań z perspektywą dłuższą niż pojedynczy projekt czy kadencja.
Zdjęcie: Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej
Piotr Czubowicz
Redaktor Magazynu „Polityka Senioralna”
