Specjalistyczna pracownia edukacji cyfrowej osób dojrzałych i starszych działa od pół roku. Stała się miejscem realizacji licznych formatów edukacji cyfrowej oraz eksperymentów metodologicznych. Wzorcową przestrzeń rozwoju kompetencji cyfrowych utworzyły Fundacja Zaczyn i Fundacja Age Hub.

Kompetencje cyfrowe osób dojrzałych i starszych w Polsce są wciąż jednymi z najniższych w Europie, a dostępność edukacji cyfrowej dla osób z tej grupy demograficznej jest wciąż niska. Na problem, obserwowany również w największych miastach, zareagowały Fundacja Zaczyn i Fundacja Age Hub, które we wrześniu 2025 roku uruchomiły w Warszawie nową pracownię cyfrową dedykowaną wyłącznie osobom dojrzałym wiekiem i starszym. Miejsce powstało przy ulicy Nowolipki 2A, w samym centrum stolicy. Pracownia działa nawet 6 dni w tygodniu i jest miejscem prowadzenia regularnych kursów cyfrowych trwających od kilkunastu do kilkudziesięciu godzin, lekcji tematycznych i poradnictwa indywidualnego. Prowadzone są tam warsztaty stacjonarne i webinary. Zajęcia prowadzi pięciu różnych edukatorów z dużym doświadczeniem w rozwijaniu kompetencji cyfrowych osób dojrzałych wiekiem. Pracownię wyposażono w ergonomiczne stoły i fotele, zestaw laptopów, tabletów, smartfonów i innych sprzętów umożliwiających efektywne realizowanie procesów edukacyjnych. W ciągu pierwszych 6 miesięcy zajęć w pracowni zrealizowano kilkadziesiąt kursów regularnych, ponad 40 lekcji tematycznych, a także ponad 300 godzin poradnictwa indywidualnego. Ze wszystkich rodzajów zajęć i poradnictwa skorzystało w ciągu pół roku ponad 600 niepowtarzalnych osób. Pracownię utrzymują Fundacja Zaczyn i Fundacja Age Hub, a część zajęć jest organizowana z dofinansowaniem ze środków publicznych w ramach programów grantowych obu fundacji. Wszystkie zajęcia są więc w pełni bezpłatne dla uczestników.

– Trudno w to uwierzyć, ale przez wiele lat w Warszawie nie było żadnej pracowni cyfrowej dedykowanej grupie 55+. Potem długo była tylko jedna. Obecnie wciąż jedynie trzy Centra Aktywności Międzypokoleniowej mają swoją pracownię – w dwumilionowym mieście, w którym mieszka pół miliona osób starszych! Dlatego założyliśmy własne, bardzo potrzebne seniorom miejsce. Nasz Warszawski Klub Rozwoju Cyfrowego 55+ jest jedyną taką pracownią rozwijaną przez organizację pozarządową w Warszawie i jedną z dosłownie kilku w całym kraju – opowiada Przemysław Wiśniewski, dyrektor Fundacji Zaczyn. Wiśniewski dodaje: – Po pół roku widzimy, że popyt na zajęcia jest ogromny. Wiele osób bezskutecznie poszukuje dla siebie zajęć pozwalających na nabycie lub rozwinięcie kompetencji cyfrowych, a u nas każdego tygodnia uruchamiamy nowe kursy i lekcje, na które można się łatwo zapisać. Pracujemy w małych grupach albo indywidualnie. Łączymy różne formy wsparcia, dając uczestnikom zajęć możliwość przyjścia na uzupełniające warsztaty czy sesje poradnictwa indywidualnego. Z niektórymi osobami pracujemy dwa tygodnie, inni wracają przez wiele miesięcy. Celem jest usamodzielnienie ich cyfrowo, tak by z korzyścią dla siebie i w pełni bezpiecznie mogły poruszać się w coraz bardziej cyfrowej rzeczywistości. Nasz zespół ma wielką satysfakcję z realizacji tej misji i wciąż się uczy, jak lepiej odpowiadać na zapotrzebowanie seniorów. Systematycznie unowocześniamy metody pracy i materiały edukacyjne, ewaluujemy zarówno postępy uczestników, jak i własną skuteczność. W wielu miejscach seniorów uczą osoby niewrażliwe, działające z automatu, nie rozumiejące potrzeb osób dojrzałych wiekiem, niewiedzące, jak przekazać im wiedzę, często traktujące osoby starsze z góry. My pracujemy tylko z ludźmi empatycznymi i dostosowującymi swoje założenia do odbiorcy, a nie na odwrót.

– Nasze miejsce stało się swoistą przestrzenią eksperymentów, bo wiele metod testujemy w praktyce. Pojawiają się nowe narzędzia, aplikacje i my sami sprawdzamy, jak najlepiej je zaprezentować naszym odbiorcom. Sprawdzamy, jakie zagadnienia najlepiej omawiać w grupie, a jakie indywidualnie. Jeszcze niedawno sami musieliśmy poznawać narzędzia sztucznej inteligencji, dziś prezentujemy je seniorom w klarowny sposób – tłumaczy Katarzyna Motyka z Fundacji Age Hub. I dodaje, że efekty edukacyjne, które mierzą organizatorzy pracowni, są na tle innych programów i organizatorów oferty edukacyjnej dla seniorów niezwykle wysokie. – Jest wiele organizacji nieuczących się, posługujących się przestarzałymi programami albo słabą kadrą szkolącą na co dzień młodzież lub biznes, a nie rozumiejącą seniorów. Na tych zajęciach często stresuje się uczestników koniecznością podniesienia ich kompetencji badanych testami, po których wręcza się uczestnikom certyfikaty. Samo podejście do takich egzaminów budzi obawy i napięcie. U nas można dostać certyfikat, jeśli ktoś go potrzebuje, ale sprawdzanie postępów edukacyjnych wykonujemy dyskretnie. Badamy nie tylko subiektywną satysfakcję z kursów, ale obiektywne przyrosty wiedzy na każdym etapie obecności uczestnika na naszych zajęciach. Parametryzujemy to narzędziami elektronicznymi, a przede wszystkim łatwymi testami praktycznymi. Nie ma żadnych finalnych egzaminów. Sprawdzamy na bieżąco. I osiągamy niespotykaną skuteczność – 97% uczestników nabywa lub podnosi kompetencje cyfrowe. Aż 96% uczestników zajęć w pracowni wyraża satysfakcję z uczestnictwa w nich i deklaruje, że poleci je znajomym. To chyba dobry probierz sukcesu naszego pomysłu.

Fundacja Zaczyn i Fundacja Age Hub realizują wspólnie m.in. projekt finansowany ze środków KPO „Włączamy Cyfrowo Mazowsze 55+”. Obie fundacje realizowały projekty w ramach programu Aktywni+ Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Age Hub realizuje też od lat warszawski program edukacji cyfrowej finansowany przez Urząd m.st. Warszawy. Obie Fundacje w najbliższym czasie będą ubiegać się o powierzenie im tworzenia na Mazowszu Klubów Rozwoju Cyfrowego finansowanych ze środków unijnych. W ramach programu KRC-Skalowanie od końca 2026 roku w Polsce powstanie ponad 2000 Klubów Rozwoju Cyfrowego, z których oferty będą mogły korzystać osoby dorosłe. Obie Fundacje wskazują, że nabyte przez nie doświadczenia predysponują je do rozwijania sieci KRC, a doświadczenie we współpracy z operatorem funduszy, tj. Centrum Projektów Polska Cyfrowa, wpływa pozytywnie na szanse uzyskania przez ich konsorcjum finansowania tworzenia Klubów.